Xaafuun waa magaalo kalluumeysi oo ku taal jasiirad-ku-dhowga Raas Xaafuun ee gobolka Bari. Raas Xaafuun waa meesha ugu bari-dheer dhul-weynaha Afrika, waxayna dhul-weynaha kaga xiran tahay carrab bacaad ah oo dheer.

Bacaad cad, badweyn buluug ah iyo dabaylo xooggan ayaa ka dhigaya meel aan caadi ahayn — iyo mid ka mid ah meelaha ugu horreeya ee dhul-weynaha Afrika ee qorrax-ka-soobaxa laga arko.

Xaafuun waxaa loo aqoonsaday Opone, dekad ganacsi oo lagu sheegay Periplus-ka qarnigii 1aad. 1970-meeyadii sahan Soomaali–Ingiriis ah oo uu hoggaaminayay Neville Chittick ayaa halkan ka helay derbiyo dhagax ah iyo burbur; cilmi-baarayaal kale ayaa markii dambe helay dheryo laga keenay Masar, Roomaanka iyo Khaliijka Faaris.

1930-meeyadii shirkad Talyaani ah ayaa halkan ka dhistay warshad cusbo oo aad u weyn. Tsunami-gii 2004 wuxuu ahaa mid ka mid ah meelaha ugu daran ee uu saameeyay: dhismayaasha xeebta badankood way burbureen, in ka badan 5,000 oo qofna way barakaceen.

Bulshada Xaafuun waa kalluumeysato. Burburka warshaddii cusbada iyo jid-badeedkii hore ayaa weli ka muuqda xeebta.

Kalluumeysiga ayaa ah dhaqaalaha ugu weyn — aargoosto, kalluun iyo libaax-badeed ayaa laga dhoofiyaa. Mashruuc dib-u-dayactir ah oo lagu sameeyay warshadda cusbada ayaa la sameeyay 2014–2015.